Retarder Nedir

Retarder Nedir? Ne İşe Yarar?

24 Ekim 2023 Teknik Bilgi

Ağır vasıta araçların (kamyon, çekici, otobüs) tonlarca yükle yokuş aşağı inerken güvenli bir şekilde yavaşlamasını sağlayan, ana fren sistemine (servis freni) destek olan hidrodinamik veya elektromanyetik fren sistemine Retarder denir. Kelime anlamı olarak "Geciktirici" veya "Yavaşlatıcı" demektir.

Neden Retarder Kullanılır?

40 tonluk bir tırın yokuş aşağı inerken sadece balatalarla durmaya çalışması felaketle sonuçlanabilir. Sürtünme nedeniyle balatalar aşırı ısınır (fading), fren hidroliği kaynar ve araç "fren boşalması" yaşar. Retarder tam bu noktada devreye girer:

"İyi bir retarder sistemi, fren balatalarına ihtiyaç duymadan aracı %90 oranında yavaşlatabilir. Bu hem can güvenliği hem de maliyet tasarrufu demektir."
  • Güvenlik: Balataların soğuk kalmasını sağlayarak, acil durumlarda maksimum frenleme performansı sunar.
  • Ekonomi: Balata ve disk ömrünü 4-5 kat uzatır. İşletme maliyetini düşürür.
  • Konfor: Sarsıntısız ve yumuşak bir yavaşlama sağlar.

Retarder Çeşitleri Nelerdir?

1. Hidrodinamik Retarderler (Voith & ZF)

Şanzımana entegre çalışan bu sistemler, yağ basıncıyla çalışır. Rotor ve stator adı verilen iki ana pervaneden oluşur. Sürücü kolu çektiğinde, sistemin içine yağ dolar. Dönen rotor, yağı sabit duran statora çarptırır. Bu hidrolik direnç, şaftın dönüşünü yavaşlatır.

Avantajı: Çok yüksek frenleme gücü, uzun ömür.

2. Elektromanyetik Retarderler (Telma)

Genellikle şaft üzerine sonradan takılan veya otobüslerde kullanılan bu sistemler, elektrik bobinleri ile çalışır. Manyetik alan oluşturarak şaftı yavaşlatır.

Avantajı: Sürtünmesizdir, sıvı (yağ/su) gerektirmez.

3. Sulu Retarderler (PriTarder / Aquatarder)

MAN ve Mercedes araçlarda görülen bu sistem, frenleme sıvısı olarak motor soğutma suyunu kullanır. Çok hafiftir ve bakım gerektirmez (teoride).

En Sık Görülen Retarder Arızaları

Retarderler dayanıklıdır ancak bakımsızlık büyük sorunlara yol açar:

  1. Eşanjör (Soğutucu) Patlaması: En tehlikeli arızadır. Retarder yağı, motor suyuna karışır. Su haznesinde "tahin" kıvamı oluşur.
  2. Keçe Kaçakları: Yüksek ısı nedeniyle keçeler sertleşir ve dışarıya yağ sızdırır.
  3. Beyin (ECU) Arızaları: Elektronik kart üzerindeki sensörlerin veya iletişim çiplerinin bozulması sonucu sistem devre dışı kalır.

Ankara Ostim'de bulunan servisimizde, tüm bu arızalara garantili çözümler üretiyoruz. Türkiye'nin her yerinden parça gönderimi ile tamir hizmeti alabilirsiniz.