Ağır vasıta çekici ve kamyonlarda sürücünün motor genleşme kabı (su kavanozu) kapağını açtığında suyun yüzeyinde zift kıvamında, köpüklü ve yapışkan siyah motor/retarder yağı birikintisi görmesi, retarder ısı değiştirici (eşanjör) peteklerinin patladığının kesin göstergesidir.
1. Suya Yağ Karışması Nasıl Anlaşılır? Basınç Farkı İlkesi
Retarder ünitesi frenleme esnasında hidrolik sürtünmeyle muazzam bir ısı üretir. Bu ısıyı araçtan uzaklaştırmak için retarder yağı, motor soğutma suyunun geçtiği alüminyum petekli eşanjör bloğundan dolaştırılır. Normal çalışma şartlarında retarder yağ devresinin anlık basıncı 6 ile 10 bar arasında değişirken, motor soğutma suyu hattının çalışma basıncı termostat açıkken yalnızca 1.0 - 1.4 bar civarındadır.
Eşanjör peteklerinde mikro düzeyde bir çatlak dahi oluşsa, yüksek basınçtaki retarder hidrolik yağı motor suyunu ezerek su kanallarına hücum eder. Sonuç olarak genleşme kabı hızla yağla dolar, kalorifer ısıtmaz hale gelir ve retarder haznesindeki yağ seviyesi hızla tükenir.
2. Eşanjör Petekleri Neden Delinir ve Patlar?
Eşanjörün delinmesindeki en büyük faktör soğutma sıvısındaki korozyondur. Şebeke suyu eklenmesi veya kalitesiz antifriz kullanımı, alüminyum lehim dikişlerinde galvanik korozyon başlatır. Ayrıca tonajlı rampa inişlerinde sürücünün retarderi aniden en üst kademeye alması sonucu peteklerin içindeki yağ sıcaklığı 2 saniyede 160°C'ye fırlar. Soğuk su ile sıcak yağ arasındaki bu ani termal şok, zayıflamış boruları patlatır.
3. Hidrostatik Test ve 4 Kademeli Kimyasal Yıkama
Ostim servisimizde retarder suya yağ basma tamiri sürecinde eşanjör 6 bar hidrostatik basınç havuzunda test edilir. Kaçak saptanan ünite yenilenir veya argon gaz altı kaynağı ile işlenir. Aracın motor soğutma sistemi harici yıkama makinesine bağlanarak özel çözücülerle katran tortularından tamamen arındırılır.